8.2.Araştırma ve Geliştirme Stratejisi ve Hedefleri

Üniversitemizin gelişim sürecinde, öncelikli alanların güncellenip 2023 vizyonuna uygun stratejilerin benimsenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla Kalite Komisyonu çalışmaları kapsamında:

  1. Çini, Sanatı ve Kültürü,
  2. Biyoteknoloji, Su ve Toprak
  3. Yeraltı Kaynakları, Bor ve Madencilik
  4. Sağlık ve Kültür Turizmi öncelikli alanlar olarak  belirlenmiştir.

Üniversitemizin araştırma stratejisi, hedefleri ve bu hedeflerin kimler tarafından gerçekleştirileceği kalite komisyonu çalışmaları sırasında acil eylem planlarında ele  alınmıştır (Bkz:AEP/Arge-1).

Geçmişte araştırma stratejisi ve hedefleri kurumsal bir yapı çerçevesinde belirlenmekten ziyade üniversitenin yönetim kadroları tarafından belirlenmiş olup yöneticilerin değişmesi ile strateji ve hedefler de değişmiştir. Kurumun araştırma stratejisi bütünsel ve çok boyutlu olarak ele alınmamış, disiplinlerarası çalışmalar ve istişare toplantıları organize bir yapıya kavuşturulamamıştır. Bu konuda yapılması gerekenler acil eylem planında ortaya konmuştur  (Bkz:AEP/Arge-3).

Üniversitemizde 24 adet UYGAR merkezi bulunmasına rağmen, öncelikli alanlar belirlenene kadar bu merkezler üniversitemizin, bölgemizin ve  ülkemizin  öncelikli alanlarını destekleyecek şekilde organize edilememişlerdir. Bu merkezlerin vizyon ve misyonları sadece kendi çerçevelerinde belirlenmiş ve faaliyetleri yıllık raporlarla  izlenmiştir. Merkezlerden bazılarının öncelikli alanlara hitap etmesine rağmen pasif kaldıkları görülmüştür (Ek 6). Bu doğrultuda pasif UYGAR merkezlerinin aktif hale getirilmesine yönelik faaliyetler planlanmıştır  (Bkz:AEP/Arge-2).

Üniversite-Sanayi işbirliğine yönelik iç ve dış paydaş  toplantıları  yapılmıştır Örneğin; Zafer Kalkınma Ajansı (ZEKA), Ticaret Sanayi Odası, Kent Konseyi, Belediye  gibi kamu kurum ve kuruluşlarıyla etkileşimli organizasyonlar düzenlenmiştir. UYGAR merkezlerinde disiplinlerarası çalışmaların özendirilmesine yönelik çalışmalar, Proje Ofisi'nin   aktif   hale   getirilerek   dış   paydaşlarla   olan   ilişkilerin   artırılması, öncelikli alanlardaki projelerin tartışılarak belirlenmesi, çalışmaların takip edilmesi planlanmıştır (Bkz:AEP/Arge-3).

Tıp Fakültesi (faaliyetleri için Ek 7) , Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi, Diş Hekimliği Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Eğitim Fakültesi, Sürekli Eğitim  Merkezi  (faaliyetler için Ek 8), İleri Teknolojiler Merkezi, MS Hasta Okulu  topluma  doğrudan hizmet eden birimler olarak öne çıkmaktadır. Bu ilişkilerin geliştirilmesi için yapılması gerekenler planlanmıştır (Bkz:AEP/Arge-3).

Üniversitemiz araştırma stratejisinin bir parçası olarak kurumlar arası araştırma faaliyetlerini desteklemektedir. Örneğin, enstitülerin ulusal ve uluslararası tez danışmanı atanması imkanları, Bakanlıklar, Adliye, Belediye, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Ticaret ve Sanayi Odası, TÜBİTAK, KOSGEB, ZEKA, TSK gibi kurum ve kuruluşlara danışmanlık, bilirkişi ve hakemlik yapılmaktadır.

Ancak acil eylem planında da belirtildiği üzere, özellikle ARGE  çalışmalarının  sayısı yeterli değildir. Bunda proje yazım kuralları hakkında bilgi eksikliği ve teşvik sisteminin yeterince cazip olmamasının etkili olduğu görülmektedir. Proje sayılarının ve kalitesinin arttırılması maksadıyla kısa, orta ve uzun vadede yapılması gerekenler  olarak:

  1. Ödüllendirme, teşvik, öncelikli konularda öncelikli  destekleme,
  2. Farklı disiplinlerdeki araştırmacıların bir araya gelebileceği platformlar oluşturmak, dış paydaşlarla ortak platformlar oluşturmak,
  3. Proje ofisinin aktif hale getirilmesi, Proje yazma eğitimleri, araştırmacı yetiştirme eğitimleri planlanması, Belirlenen öncelikli alanlarda bu  tip  işbirliklerinin  arttırılması planlanmıştır (Bkz:AEP/Arge-7).
  4. Bu kapsamda TUBİTAK uzmanları tarafından proje yazımı hakkında bilgilendirme toplantıları yapılmıştır.

Üniversitemizin öncelikleri yerel, bölgesel ve ulusal kalkınma hedefleri göz önünde bulundurularak belirlenmiştir. Bu öncelikler doğrultusunda şu ana kadar ferdi etkileşimler bazında yapılan çalışmalar kurumsal bir yapıya dönüştürülerek bölgenin ve ülkenin önceliklerini destekler nitelikte çalışmalar teşvik edilecek, Üniversitemizin  mevcut  akademik ve teknik alt yapısı geniş katılımlı görüş alışverişi çerçevesinde ve bu doğrultuda düzenlenecektir. Bu önceliklere göre Üniversitemiz dış paydaşlarla bir araya gelerek yerel, bölgesel ve ulusal kalkınma hedeflerine uygun araştırma stratejileri   belirleyecektir.

Üniversitemizde yapılan çalışmalar ve araştırmalar sadece bilimsel değil bölgenin ekonomik ve sosyo-kültürel yapısına katkı sağlayacak niteliktedir. Seyitömer arkeolojik kazıları sonucunda elde edilen buluntularla Üniversitemiz bünyesinde bir müze oluşturulmuştur. Ayrıca hali hazırda Tarih ve TDB projeleri devam etmektedir. Ayrıca, Erasmus+ KA2 Stratejik Ortaklık Projeleri kapsamında Üniversitemizde 50 yaş üstü  bireylere yönelik bir eğitim merkezinin kurulması için Polonya Ulusal Ajansına proje sunulmuş ve kabul edilmiştir. Proje kapsamında bölgenin demografik yapısının analizi çalışmaları tamamlanmış, açılacak kursların belirlenmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

Dumlupınar Üniversitesi etik değerlere önem vermektedir. Bu nedenle, Üniversitemizde aktif olarak çalışan bir Etik Kurulu, deney hayvanları ve tıbbi araştırmalar etik kurulları mevcuttur. Ayrıca, Enstitülerimizde yüksek lisans ve doktora tezlerinin savunma öncesi intihal yönünden kontrollerinin yapıldığı Turnitin ve makalelerde de i- Thenticate gibi yazılımlar aktif olarak  kullanılmaktadır.

Kalite Komisyonu kuruluncaya kadar Üniversitemizdeki doktora programlarının çeşitliliği ve doktora öğrencilerinin yurtiçi ve yurtdışı üniversitelerde öğretim görevlisi  olarak işe başlama oranları ile akademik ortamda iş bulan öğrencilerin oranını takip eden    bir sistemimiz bulunmamaktaydı. Ancak Kalite Komisyonu çalışmaları doğrultusunda bir mezun takip sistemi oluşturulmuş ve Üniversite web sayfasında kullanıma açılmıştır (Bkz:AEP/Arge-5).

Akademik ve araştırmacı personelin verimliliğini değerlendirmek üzere tasarlanmış bir sistem mevcut değildir. Öğretim üyesi başına düşen uluslararası yayın sayısı 2013'te  0,64; 2014'te 0,61; 2015'te 0,69 olarak gerçekleşmiştir. TR33 bölgesi içindeki diğer üniversitelerle karşılaştırıldığında Üniversitemiz kurumlararası çalışmalarda ilk sırada yer almaktadır. Kurumun araştırma yeteneklerinin geliştirilmesi, özgün değere sahip ve katma değeri yüksek projelerin hayata geçirilmesi, destek, teşvik ve ödüllendirme sisteminin yürürlüğe konması ile proje sayılarının artacağı öngörülmektedir. Üniversiteye  kazandırılacak akademik personelin seçiminde araştırmacı yönünün gözetilmesi, Atama ve yükseltilmelerde kriterlerin bu hedefe yönelik olarak gözden geçirilmesi planlanmıştır (Bkz:AEP/Arge-4,6,8).

Üniversitemizin öncelikleri yeni belirlendiğinden, araştırma öncelikleri  kapsamındaki faaliyetleri için gerekli fiziki/teknik altyapının ve mali kaynakların oluşturulmasına ve uygun şekilde kullanımına yönelik politikalar henüz belirlenmemiştir. Buna bağlı olarak bazı UYGAR Merkezlerinin fiziki koşulları yetersizdir. Bu durum arzu edilen sayı ve kalitede araştırma ve çalışma yapılamamasına yol açmaktadır. Kurumun imkanları çerçevesinde aktif olan UYGAR Merkezlerinin fiziki koşulların iyileştirilmesi, Pasif UYGAR Merkezlerinin öncelikle mevcut fiziki imkanları içinde çalışmasına başlamasının sağlanması, bağış ve benzeri desteklerle yeni laboratuvar ve merkezlerin kurulması planlanmıştır  (Bkz:AEP/Arge-9).

Mevcut makine ve teçhizatların çalışmalarda aktif olarak kullanılamaması, disiplinlerarası çalışma kültürünün zayıf olması, cihaz alımında disiplinlerarası çalışma imkanı tanıyacak olanların tercih edilmemesi araştırma geliştirme faaliyetlerini olumsuz etkilemektedir. Gereksiz ve  verimsiz kaynak kullanımı, kullanılmayan cihazlardan oluşan  atıl cihaz parkı, akademik verimsizliğe yol açmaktadır. UYGAR Merkezlerinde üretilen yayınların, yayınlara yapılan atıfların, faydalı modellerin ve patentlerin sayısının artırılması amaçlanmaktadır. Araştırma geliştirme çalışmalarında halen kullanılmakta olan ve yeni çalışmalar için kurulması gereken altyapı envanterinin çıkarılması için bir Laboratuvar Yönetim Sistemi (LYS) ihalesi yapılmıştır. Bu sistemin aktive edilmesi ve UYGAR Merkezlerinin çalışmalarının ve çıktılarının yakından takip edilmesi planlanmıştır (Bkz:AEP/Arge-10).